شورای پنجم برای راه‌اندازی قطار شهری اراده ویژه‌ای دارد

اشاره: پروژه قطار شهری کرج و بافت‌های فرسوده از جمله موضوعات مهمی است که در دوره پنجم شورای اسلامی شهر کرج به آن نگاه ویژه‌ای صورت گرفته است. برخی از اعضای شورا معتقدند پروژه‌هایی مانند بزرگراه شمالی و ادامه بزرگراه همت چون خارج از بافت شهر هستند و نیز با توجه به شرایط خاص اقتصادی

کد خبر : 2155
تاریخ انتشار : پنجشنبه 8 فروردین 1398 - 1:51

اشاره:
پروژه قطار شهری کرج و بافت‌های فرسوده از جمله موضوعات مهمی است که در دوره پنجم شورای اسلامی شهر کرج به آن نگاه ویژه‌ای صورت گرفته است. برخی از اعضای شورا معتقدند پروژه‌هایی مانند بزرگراه شمالی و ادامه بزرگراه همت چون خارج از بافت شهر هستند و نیز با توجه به شرایط خاص اقتصادی موجود، ضروری نیستند، نباید از بودجه شهر به این مقوله تخصیص داده شود. برخی هم معتقدند پروژه قطار شهری کرج که عمر شروع به کار اجرای آن، بیش از یک دهه می‌باشد باید در اولویت ویژه قرار گیرد.
جهت بررسی مواردی هم‌چون بافت‌های فرسوده و قطار شهری کرج با دکتر احد رسولی عضو و رئیس کمیسیون معماری، شهرسازی و بافت‌های فرسوده شورای اسلامی کرج گفت و گویی اختصاصی انجام داده ایم.
بخش اول این گفت و گو در خصوص قطار شهری را با هم به نظاره خواهیم نشست:

پروژه قطار شهری کرج از چه زمانی و با چه هدفی شروع شده و تاکنون چند درصد به اهداف پیش بینی شده دست یافته است؟
پروژه¬ قطار شهری کرج طی قراردادی که به شماره ۱۰۳۲۵/۸۵/ق ش ک مورخ ۰۹/۱۲/۱۳۸۵ منعقد می¬گردد فعالیت خود را به صورت EPC با ضوابط طرح و ساخت به شرط معرفی فاینانسور توسط پیمانکار آغاز می¬کند. انجام خدمات مهندسی، تامین مصالح و تجهیزات و کارهای ساختمانی خط ۲ قطار شهری موضوع پیمان مذکور می¬باشد.
شـهر کرج که در سال ۱۳۳۵ با جمعیت ۱۴۰۰۰ نفری، شهرکی کوچک و مصفا با زیرساخت¬های ساده ولی متناسب با نیاز خود بود در سال ۱۳۹۷ و در طی ۵ دهه به گونه¬ای انفجارآمیز به شهری متراکم و پرجمعیت با جمعیتی حدود ۱٫۹۷۲٫۰۰۰ نفری مبدل گشت، به نحوی که، انتظار می¬رود این جمعیت در سال ۱۴۰۴ به ۲٫۲۰۰٫۰۰۰ نفر بالغ و با سرعت اعجاب¬انگیزی کماکان به رشد خود ادامه دهد. متأسفانه، شبکه راه¬های آن نتوانستند همزمان با این افزایش، توسعه و گسترش یابند، لاجرم در حال حاضر وسائط نقلیه همگانی آن از ۱۰۰۰ دستگاه به ۴۰۰ دستگاه کاسته شده و با گذشت نزدیک به یک دهه از عمر ناوگان حمل و نقل عمومی نه تنها اتوبوس جدیدی به ناوگان آن افزوده نشده بلکه به کمتر از نصف کاهش یافته و تمامی عمر ناوگان از نظر استانداردهای مرسوم ملی به اتمام رسیده و جوابگوی تعدد فزاینده مسافران نبوده و ناگزیر فشار مضاعفی را به شبکه¬ ضعیف راه¬ها و خیابان¬های آن تحمیل و مسایل حاد اجتماعی و اقتصادی را دامن زده است. شهر کرج بنا به دلایل ذیل حتی با وجود برنامه¬ توسعه شهری، قادر به تأمین نیازهای شبکه ارتباطی رشد فزاینده¬ جمعیتی خود نخواهد بود:
۱- عدم وجود زیرساخت¬ها و سرانه¬های خدمات شهری در حد استانداردها.
۲- ناکافی بودن معابر برای جابجائی و تردد شهروندان و عدم امکان توسعه¬ آن به دلیل گرانی زمین جهت تعریض معابر.
۳- عوامل محدود¬کننده رشد کالبدی شهری هم‌چون رشته کوه¬های البرز در شمال، اتوبان تهران– قزوین، خط آهن تهران- تبریز و شهرهای مشکین¬آباد و ماهدشت و محمدشهر در جنوب شهر، رودخانه کرج و ارتفاعات خلج در شرق و شهر صنعتی بهارستان و کمال¬شهر در غرب.
۴- عدم امکان اجرای بزرگراه جنوبی به سبب واقع شدن آن در مناطق مسکونی جنوب شهر کرج به دلیل هزینه¬ بالای تملک مسیر بازگشایی.
۵- فقدان شکل¬گیری سلسله مراتب شبکه معابر دورن¬شهری و برون¬شهری همراه با توسعه¬ شهر.
۶- مضافاً این‌که یکی از شریان¬های اصلی حرکتی در این شهر، خیابان کم عرض شهید بهشتی است که در ساعات اوج به دلیل فقدان پیکربندی صحیح و کافی، موجبات قـفل¬ شدید تـرافیکی را فراهم آورده و خسارات بسیاری هم‌چون آلودگی هوا، اتلاف وقت و فشارهای روحی را بر شهروندان وارد می¬کند.
در کلانشهرها مترو استخوان¬بندی اصلی سلسله شبکه معابر را شکل می¬دهد و شهر کرج نیز به عنوان چهارمین کلانشهر ایران از این قاعده مستثنی نیست.
شرکت “سابیر” که فعالیت خود را بعد از برنده شدن در مناقصه با بانک اتریشی (Bank of Austrian) جهت معرفی فاینانسر موردِ قبول بانک مرکزی در مهلت تعیین شده ۲۴ ماه از تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۸۴ آغاز کرده بود همزمان با شروع تحریم¬ها در سال ۸۶ از همکاری با پیمانکار انصراف داد و فاینانس محقق نشد. طبق قرارداد ترمیم شده تا پایان سال ۹۲ باید ۱۵ کیلومتر از پروژه قطار شهری تکمیل می¬شد، ولی عملیات عمرانی پروژه طبق زمان¬بندی پیش نرفت و در مقطعی سه ساله از دور چهارم شورا کل پروژه رو به تعطیلی کامل پیش رفت.
با توجه به تسلیم گزارشات توجیهی از طرف پیمانکار در تاریخ ۱۲ خرداد ۹۲ مبنی بر نوسانات و افزایش ناگهانی قیمت‌ها و هزینه‌ها و مشکلات مالی ایجاد شده در پروژه ترمیم مبلغ پیمان ( رشد ۳ برابری نرخ ارز) البته با علم این‌که عملکرد نامطلوب پیمانکار در تاخیرات حادث شده تاثیرگذار بوده است؛ (به منظور پیشبرد اهداف پروژه، ضمن تجدید تمدیدهای موقت پیمان مذاکرات فی مابین کارشناسان شورای عالی فنی و مشاور کارفرما و سازمان قطار شهری) شورای عالی فنی برای تصویب، شرایطی را اعلام نمود که کارفرما برای تامین آن شرایط با تهیه لایحه به شماره ۵۱۱۴۳/۱۱۱/ش مورخ ۲۳/۰۴ /۹۴ و اخذ مصوبه افزایش قیمت‌ها و تامین اعتبار لازم برای تکمیل ۱۵ کیلومتر فاز یک از خط ۲ از حصارک تا شهید سلطانی؛ این ضرورت را به پیمانکار یادآور و ادامه پروژه را به حفظ و پایبندی به قالب قرارداد و ارائه تضامین لازم جهت انجام به موقع کارها و شفاف سازی تامین اعتبار پروژه منوط نمود.
در دور پنجم شورا طی برنامه¬ریزی¬های انجام شده، فعالیت عمرانی خط ۲ قطار شهری با ترمیم قیمت پیـمان در تاریخ ۲۵/۰۴/۹۷ فاز یک مجدد آغاز گردید و با توجه به محدودیت منابع مالی و افزایش شدید قیمت¬ها با فرض تأمین منابع مالی مشترک که بخشی از آن اعتبارات دولتی است، بر اساس آلترناتیوهای پیشنهادی مرحله اول فاز یک از ایستگاه F تا K در طی دو سال آتی راه¬اندازی خواهد شد.
قبل از آن¬که شورای پنجم بر سر کار آید، قطار شهری سه سال در تنش فسخ قرارداد با شرکت سابیر قرار داشت. با توجه به قرارداد مقطوع منعقد شده امکان تغییر قیمت¬ها وجود نداشت و پس از چند نوبت تعدیل از طرف شورای عالی فنی این بار با توجه به نوسانات شدید قیمت، تغییر ضروری بود و در همین راستا تصمیمی بزرگ اتخاذ گردید لذا با تفاهم نامه¬ای که منعقد شد، قرارداد با شرکت سابیر از وضعیت قرمز فسخ قرارداد خارج و جهت انجام ترمیم به شورای عالی فنی ارجاع گردید که این فرآیند نزدیک به ۱۱ ماه طول کشید و ترمیم از طرف شورای عالی فنی با توجه به مجموع مستندات ارائه شده مورد موافقت قرار گرفت. پس می¬توان به یقین اظهار داشت اراده کاملی برای راه¬اندازی قطار شهری در دوره¬ی پنجم وجود داشت که چنین اقدام بزرگی به¬ سرانجام رسید. به تدریج فعالیت¬های مترو توسعه و جبهه¬های کاری مختلفی با راه¬اندازی سه کارگروه فنی- اجرائی، تملکات و تأمین منابع مالی شکل گرفت و بدین طریق جان تازه¬ای در رمق نحیف مترو جاری شد. تعداد نیروهای فعال از ۱۵۸ نفر که اکثر آن‌ها هم نگهبان بودند با تغییر سازمان کار و ورود نیروی متخصص جدید و فعال¬سازی پیمانکاران سابیر تا ۵۶۵ نیرو در جبهه¬های کاری مختلف بر اساس سناریو¬های پیشنهادی مشغول به کار بوده¬اند و در مقاطعی با توسعه جبهه¬های کاری و فعالیت در ایستگاه¬های مختلف، تعداد متخصصین تا ۸۲۰ نفر نیز افزایش پیدا کرده و در طی مدت زمان مذکور بالای ۸۸ میلیارد تومان از عملکرد قبلی و جاری پرداخت و بخشی از صورت وضعیت در دست بررسی و پرداخت و اعلام نظر می¬باشند.
در زمان تحویل مترو به صورت قرارداد در حال فسخ کامل، پروژه ۳۱.۲ پیشرفت فیزیکی انجام شده بود که شورای پنجم متروی شهری را تحویل گرفت.
دلیل تاخیر بیش از اندازه در بهره برداری از پروژه قطار شهری کرج چیست؟
• این پروژه به دلیل ضعف ساختار و سازمان ستادی و اجرائی پیمانکار، در ابتدا همواره دچار مشکل بوده و مدیران معرفی شده پروژه از طرف شرکت سابیر حد و اندازه راهبری این پروژه عظیم را نداشته¬اند.
• معرفی فاینانسر اگر چه از طرف پیمانکار انجام شده، لیکن با آغاز تحریم¬ها بر علیه ایران، فاینانسر و پیمانکار خلف وعده نموده و معرفی فاینانسر که جزو وظایف پیمانکار بوده عملاً یک طرفه لغو و اجرایی نگردیده و به دلیل طولانی شدن معرفی فاینانسر از اولویت استفاده از تسهیلات خارجی بانک مرکزی خارج گردید. تلاش¬های بعدی هم در این خصوص تاکنون علیرغم در دستور کار بودن فاینانس راه به جایی نبرده است.
• دولتی بودن پیمانکار دارای تبعاتی از جمله بالاسری¬های هنگفت بوده که ناچاراً مشکلاتش را از پروژه¬های دیگر به پروژه قطار شهری تحمیل نموده است.
• بنا به اظهارات رییس دوره چهارم شورای اسلامی شهر کرج، مدیریت شهری زمانی که سابیر در مناقصه شرکت کرد، ۴۰ تا ۵۰ درصد زیر قیمت روز و واقعی قرارداد منعقد کرد و قطار شهری طبق اصول فراخوان ناگزیر به انتخاب کمترین قیمت بود. این امر منجر به تعدیل قیمت در سال ۱۳۹۰ شد. پیمانکار قطار شهری کرج مجدداً و بارها اذعان داشته با این شرایط مالی قادر به انجام کار در پروژه نیست. تا پایان سال ۹۲ باید ۱۵ کیلومتر از پروژه قطار شهری تکمیل می‌شد، ولی طبق برنامه¬ زمانبندی اقدامات عمرانی پروژه¬ قطار شهری پیش نرفت و اواسط سال ۹۱ با طرح ادعای عدم صرفه¬ مالی، موضوع افزایش قیمت¬ها مجدداً مطرح شد که دلیلی برای توقف کار در دور چهارم شورا برای مدت سه سال گردید. مسئولان شرکت پیمانکاری سابیر پائین بودن نرخ قرارداد اولیه پروژه نسبت به هزینه¬ها را از مشکلات می¬دانند.
بعد از روی کار آمدن شورای پنجم چه اقدامات قابل توجهی در راستای تحرک¬بخشی به پروژه قطار شهری صورت گرفته است؟
با شروع فعالیت شورای دور پنجم اقداماتی به شرح ذیل صورت پذیرفته است:
• بازبینی و ارسال لایحه ترمیم مبلغ پیمان به شورای عالی فنی که خود زمان و انرژی زیادی را از شورای پنجم گرفت.
• ابلاغ لایحه ترمیم مبلغ پیمان از سوی شورای عالی فنی با محوریت به روزرسانی اعتبار مورد نیاز جهت تکمیل پروژه که در تاریخ ۲۵ تیر ۹۷ از سوی شورای عالی فنی به استانداری ابلاغ شد.
• پیشنهاد تشکیل کارگروه¬های اجرایی و فنی، املاک و تملکات و تأمین منابع مالی و حقوقی که به طور مداوم در طول دوره¬ شورای پنجم با حضور ناظرین تاکنون برگزار شده است.
• تهیه برنامه¬های زمان¬بندی کوتاه¬مدت و بلند¬مدت که با توجه به قرار داشتن کشورمان در شرائط شدید تحریم اقتصادی و با هدف نحوه-ی تأمین منابع مالی صورت گرفت.
• تأمین و تخصیص مصالح مورد نیاز که خود تحت تاثیر نوسانات شدید قیمتی قرار داشته و دارد.
• استقرار پیمانکاران و مشاوران زیر مجموعه شرکت سابیر در محل کارگاه‌ها که با توجه به سازمان کار و تغییر در ساختار نیروی انسانی متخصص و کارآمد تحولات زیادی را پشت در پی داشت.
هم‌چنین در خصوص پیگیری فاینانس اقدامات ذیل صورت پذیرفت:
• مبادله موافقت نامه با شرکت چینی سیتیک به میزان۱۹۵۰ میلیون یوآن.
• مذاکره با بانک¬های صنعت و معدن، رفاه، سپه و بانک شهر به منظور پذیرش عاملیت فاینانس.
• اقدام جهت دریافت مجوز ماده ۶۲ از سازمان مدیریت برای ۵۰ درصد هزینه قرارداد از سهم دولت.
• مذاکره در خصوص رهن املاک شهرداری برای تضمین ۵۰ درصد سهم شهرداری و هم‌چنین دریافت مجوز فاینانس طرح از شورای اقتصاد کشور.
• امضای تمدید تفاهم¬نامه ارسال شده همکاری کنسرسیوم شرکتCITIC چین و شرکت سابیر توسط شهردار کرج.
• انجام مراحل قیمت¬گذاری و کار کارشناسی بر روی زمین¬های معرفی شده از سوی شهرداری به منظور تهاتر و هم‌چنین ترهین برای اخذ فاینانس توسط نمایندگان طرفین و تشکیل کمیسیون قیمت¬گذاری.
• دریافت مجوز تمدید فاینانس از سوی شورای عالی اقتصاد.
• ۲۵ درصد افزایش بودجه دولتی قطار شهری کرج برای سال ۹۸.
طی یکسال گذشته جهت بهره¬برداری هر چه سریع¬تر، اولویت¬بندی جدیدی انجام شد. اولویت اول بهره¬برداری به شرط تأمین اعتبار طبق جدول زمان¬بندی با امکان مسافرگیری در فاز دو خط یک در مسیر بین ایستگاه ۴۵ متری گلشهر تا ایستگاه جهانشهر به طول حدود ۵.۵ کیلومتر و در ۶ ایستگاه که در دو سال آتی به بهره¬برداری خواهد رسید.
تاکنون چه مقدار هزینه صرف اجرای این پروژه شده و چه میزان دیگر تا انتهای کار مورد نیاز است؟
تاکنون جمع کل مبالغ هزینه شده ۵.۴۴۴.۳۹۷.۰۰۰.۰۰۰ ریال (معادل پانصد و چهل و چهار میلیارد و چهارصد و سی و نه میلیون تومان) و برای راه¬اندازی (۴۵ متری گلشهر تا بوستان جهان) به حدود ۸۰۰ میلیارد منابع مالی در صورت ثبات قیمت‌ها نیاز داریم.
چه میزان بودجه برای اجرای پروژه قطار شهری کرج در سال ۹۸ در نظر گرفته شده است؟
بودجه مصوب سال ۹۸ پروژه عملیات عمرانی و مطالعاتی پروژه قطار شهری کرج ۱.۷۳۵.۸۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال می¬باشد.
با توجه به این‌که پروژه قطار شهری، باعث کاهش چشمگیر معضل ترافیک در شهر کرج می¬شود، آیا اختصاص بودجه و امکانات شهر به پروژه¬هایی هم چون ادامه همت و بزرگراه شمالی که خارج از بافت شهر بوده و در ردیف پروژه¬های ملی هستند و در حال حاضر تاثیر چندانی در حل مشکلات ترافیکی ندارند، نوعی کج سلیقگی و تخلف محسوب نمی‌شود؟
مترو به عنوان پاک¬ترین، سالم¬ترین، سریع¬ترین، ایمن¬ترین و به طور کلی کارآمدترین شبکه حمل¬و¬نقل، نقش انکار¬ناپذیری در حل مسایل اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی ناشی از معضل ترافیک دارد. صرفه جویی در مصرف سوخت، صرفه جویی در اتلاف وقت، صرفه جویی در هزینه درمان و نظافت ناشی از آلودگی هوا و صرفه جویی در هزینه مصرف لوازم یدکی و استهلاک خودرو، از دیگر مزایای کمّی بهره¬برداری از مترو عنوان شده است. حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در استان البرز ساکن هستند که بخش عمده آنان مربوط به کلانشهر کرج است، آمار بالای مهاجرت به این استان و مشکلات ترافیکی از مهمترین دغدغه¬های مسئولان البرز محسوب می¬شود. کلانشهر کرج به واسطه تعداد بالای خودرو و ترافیک پرحجم از جمله شهرهای آلوده کشور محسوب می¬شود، مسأله پارکینگ و ترافیک آن آن‌قدر بزرگ است که در گام نخست انتظار می¬رود هم‌چون کلانشهرهای دیگر بخش عمده‌ای از بودجه عمرانی شهر و استان را به مترو اختصاص‌دهد.
با روی کار آمدن شورای پنجم، پروژه خط ۲ قطار شهری کرج دوباره راه¬اندازی شد. در خصوص متروی کرج که قرار است طبقه متوسط و پایین جامعه از آن بهره ببرند، شاهد پیشنهاد توقف و تغییر رویکرد در تخصیص بودجه شهرداری و جایگزینی پروژه مهجور قطار شهری با پروژه¬ بزرگراه شمالی از سوی برخی اعضای محترم شورا نیز هستیم. این در حالی است که دولت (سازمان برنامه و بودجه) برای سال ۹۷ بودجه قطار شهری کرج را ۷۵ درصد افزایش داده است. هم اکنون در پروژه¬ قطار شهری کرج حدود ۷۰۰ نفر مشغول به کار هستند که پس از توقف پروژه با جمع کثیری از سرپرستان خانوار بیکار مواجه خواهیم بود. ۳ ایستگاه از فاز یک خط ۲ قطار شهری وارد نازک کاری شده، ۴ ایستگاه آن در مرحله اجرای سازه¬های جانبی و یک ایستگاه نیز در مرحله حفاری و تعریض هسته مرکزی می¬باشند. در این شرایط پیشنهاد توقف به منظور کمبود منابع مالی و اختصاص بخشی از منابع مالی به پروژه¬ بزرگراه شمالی طرحی سوال¬برانگیز و غیرمنطقی بوده و اعتقاد راسخ داریم هر دو طرح با توجه به آن‌که شروع شده¬اند و شهر به هر دو پروژه نیاز حیاتی دارد جزو طرح¬های اولویت¬دار و بزرگ عمرانی شهر کرج به شمار می‌روند. هر چند پروژه¬ بزرگراه شمالی جزو پروژه‌های ملی بوده و لازم بود هزینه¬¬های آن از بودجه¬ دولتی تامین می‌شد.
پس از تصویب طرح توسعه حمل و نقل مسافر با مترو در شهر تهران و هشت کلان شهر اصفهان، تبریز، شیراز، اهواز، کرمانشاه، مشهد، کرج و قم در جلسه شورای اقتصاد اول خرداد ماه سال ۹۶، به منظور تسریع در عملیات عمرانی پروژه قطار شهری، تخصیص بودجه مناسب در اولویت تمامی پروژه¬های عمرانی کلانشهرهای کشور قرار گرفت. برای مثال: بودجه سال آینده شهرداری اصفهان نسبت به سال ۹۷ در مجموع ۳۷ درصد افزایش یافته است. در سال ۹۸ سه اولویت اجرایی در دستور کار معاونت عمران شهری شهرداری اصفهان قرار گرفته است، که قطار شهری بخش عمده‌ای از بودجه عمرانی شهرداری را به خود اختصاص می‌دهد به طوری که در سال جاری، ۳۷.۶ درصد بودجه عمرانی شهرداری این شهر به مترو اختصاص یافت و در بودجه سال آینده این رقم به ۴۱.۳ درصد افزایش خواهد یافت. برای مترو شهر مشهد که پس از پروژه مترو کرج شروع به کار کرده است، کل مسئولین شهر برای ساخت آن بسیج شدند و خط ۱ و ۲ افتتاح شد و در حال حاضر خط ۳ در حال ساخت است و علل موفقیت آن به پیگیری¬ها و تلاش‌های مستمر نمایندگان و تخصیص بودجه مناسب باز می¬گردد.
ادامه دارد….

کانال تلگرامی تریبون شهر

هفته نامه سیاسی اجتماعی تریبون شهر

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.